Archive for November, 2011


Posted: 23/11/2011 in Marketing


All companies, no matter what size or in what industry, need to generate innovative new products and services if they are to succeed. Increased competition, both domestic and global, the rapid pace of new technology,and changing customer demands have created a marketplace that is more competitive than ever before. One innovative product can alter the future of a single company, lead to entirely new families of products, and may even usher in a whole newindustry.


In Blockbusters, Gary S. Lynn, Ph.D., and Richard R. Reilly, Ph.D., share the results of their exhaustive 10-year study of highly successful new product development teams. This study, as shown in detail in this summary, discusses the five critical practices that all successful new-product teams must follow. Lynn and Reilly explain why senior management involvement, having a clear vision for a new product, sharing information, knowing your customer, and teamwork are keys to creating a winning new product.To illustrate how the best new-product teams work, Lynn and Reilly tell the success stories of Colgate,IBM, Polycom, Iomega, Apple Computer and other organizations.



How Blockbusters Happen

Great companies succeed and endure because they continually produce great products. Companies often fail because they’ve forgotten this simple truth. Tactics like manipulating inventory values, speeding up depreciation schedules or moving corporate headquarters offshore don’t create value. Even establishing world-class customer service won’t do much if a company’s products or services are inadequate. To create real value, companies must develop and launch great, blockbuster products—this is the heart and soul of any successful business. This summary presents the five key practices required for developing blockbuster products. These five practices were identified through a multiphase, systematic,large-scale study of extraordinarily successful, awardwinning products, as well as not-so-successful product launches and outright failures. The study was based on a detailed survey called an “innovation report card.” This innovation report card was used to rate hundreds of new product development (NPD) teams in many different industries.

The project then screened the teams again, this time selecting only those award-winners who scored a “perfect 10” in meeting company goals, meeting or exceeding customer expectations, and meeting or exceeding profit and sales expectations. Thirty-four teams met all of the criteria. For the next two years, it was observed how these blockbuster teams did what they did, analyzing every phase of their development process from concept to launch and following up with personal interviews. They learned what the teams did on a day-to-day basis: how well they communicated, how they met deadlines, how deadlines affected the team, how often they held meetings, how those meetings were structured and how well they stayed focused.

The Buck Starts Here

Blockbuster products do not happen without the intense personal involvement of senior management.Usually that’s the CEO — or the person who will be the next CEO or division head. Lynn and Reilly found that without the active participation of senior management, new product development teams were unlikely to create blockbusters, a finding that challenges the advice given by many management books today.

What Doesn’t Work

Coming up with the “big idea” is only the beginning.When you’re the senior manager, your involvement does not stop there. Effective senior managers didn’t practice “management-by-walking-around,” a style in which a company’s top executives “pop in” unexpectedly here and there to check what’s going on and sprinkle their wisdom like stardust. Rather than being helpful during new product development, this management style caused what might be called “hit and run.” When the senior manager comes in to “offer suggestions” on a problem and then moves on to the next crisis, the result is typically a Band-Aid solution. The suggestions are typically short-term, cosmetic fixes that don’t address underlying issues. Another management style that fails for NPD is the“seldom-seen-and-rarely-heard” approach. This is when a senior executive provides the guiding hand at the beginning, but is conspicuously absent as the team develops the product. The team is constantly hampered by a lack of authority to move the product forward quickly.

Having a clear idea of the product-to-be is a key element in creating a blockbuster. But a great idea is not enough to ensure success. Your chances of turning a good idea into a big success increase dramatically if you establish specific parameters of what the product will be. Called “project pillars,” they must be easy to understand and agreed to by both senior management and the team. They must remain stable until you offer the product for sale. Changing project pillars midstream discourages the team, leads to conflict among team members, will probably hold up production, and will most likely result in the new product failing in the marketplace. So the second practice of blockbuster product development is: Articulate clear project pillars that remain stable. Blockbuster teams were three times more likely to excel in having a clear and stable vision than the failed teams.

Finding Your Project Pillars

How can companies establish project pillars? The authors came up with 12 questions to ask when developing project pillars:

1. What is the product’s “reason for being”?

2. At what level of excellence must the product’s main benefit be delivered?

3. What features must the product contain?

4. What are the design constraints affecting engineering, manufacturing, marketing?

5. In what critical points must this product excel against competition?

6. How must the product differ from the competition?

7. How is the product better than the competition?

8. Is this difference meaningful to the target market?

9. Who is the specific target market for this product?

10. Can you characterize the ideal customer for your product (age, income, lifestyles for a consumer product,size, geography, level of service for an industrial product)?

11. How big is the potential market for your product?

12. Are there schedule constraints for bringing the product to market, such as a trade show or holiday season?

To answer these questions, a company must analyze and test competitors’ products and truly understand who its customer is. This period takes study, observation, analysis, time and patience.

When Customers Lead the Way

Lynn and Reilly found that the visionaries and teams who created blockbusters followed a distinct, identifiable process that started with knowing the customer’s needs inside and out. Sometimes the visionary with the blockbuster concept was the customer himself.

Be Your Own Customer

The authors found that the “eureka” moment often occurred when product developers actually lived in the environment in which the innovative new product would be used. In effect, they were their own first customers. This happens so often with blockbuster products that we’ve come to think of this as the Golden Rule of Blockbuster New Product Development: You are your own first best customer. In other words, you’d buy and use your own product if it were available.Guy Kawasaki, one of the first Apple Computer employees and a highly regarded Silicon Valley venture capitalist, says unequivocally, “If you want to create a revolutionary new product, design something that you yourself would use.”

Go, Look and Listen

Sometimes, however, you can’t be the customer. You must find a way to get in sync with your target buyers, to find out what they want in a new product — or what they could want — when they may not really know. Developing this kind of consummate customer empathy won’t happen in a telephone conversation with a customer or a quick visit that’s little more than a hello and a handshake.It takes in-depth, on-site dialogue that sometimes does more than nail down the exact features of your new product. It can lead to a nugget of information that could spawn a whole new product category for your company.

What are the questions to ask when you visit your customers? Here are some suggestions:

What can’t you do that you’d like to do?

If you could change one thing about the product you’re now using, what would it be?

 ●Are there tasks you’d like to do with the product you are now using that you can’t?

What does this product not do that it should do? The answers will probably give you insights you wouldn’t get otherwise. These up-close-and-personal interviews enable you and your team to make more informed decisions about the product you’re creating.

What can you achieve with go, look and listen?

You identify unmet customer needs.

You may uncover new opportunities.

 ●You hear firsthand the likes and dislikes about a product or service.

You see how customers perceive a bundle of features.

You learn how the customer will use the product.

You understand what goes into making a purchase decision.

You may generate alternative solutions to a design.

 Knowing the Competition

However you choose to achieve consummate customer empathy, it’s only half the story when creating project pillars. You must also know the competition inside and out. Buy their products, study them, use them, take them apart. You’re looking for the answers to four questions:

1. Does any product already on the market solve the existing problem?

2. Does your concept do it better?

3. What are the advantages/disadvantages of competitive products?

4. What do customers like or dislike about those products?

Information Exchange

When Lynn and Reilly asked blockbuster team members how they handled communication across disciplines,they found that this wasn’t a problem at all —team members readily shared information.How effective information exchange can strengthen your NPD is best demonstrated with the story of Apple Computer.

Creating a Knowledge Core at Apple

Steve Wozniak, Steve Jobs and Ron Wayne started a computer company on April Fool’s Day, 1976. Their goal was to design, produce and sell an affordable personal computer primarily targeted to electronics enthusiasts.The group first introduced its “computer” three months later. It was a kit with a printed circuit board that you plugged into the back of your television set. With a modest four kilobytes of memory, it didn’t even have a keyboard. It sold for $666.66 and was one of the first computers to be mass-produced, even though they made only two hundred. All but twenty-five of those early models were sold. The following year, Wozniak worked on Apple’s next computer, designing it almost completely by himself — for himself. And when it came to market the following April, the Apple II was a huge leap forward. It had color graphics, a keyboard, a power supply in a distinctive case, and eight kilobytes of memory, all for $1,298. It appealed to many people because its operating system was easy to use, unlike the other computers available at the time that were too complicated for the typical user. You could play games on it. You could remove the case to see how it worked. You could work on two tasks at once using its split-screen capability. Apple II was a big success for the fledgling company.More than 4,000 units were sold in nine months during 1977. Within two years, the company had shipped 35,000 units. By late 1981, more than 300,000 units were sold, and demand was growing. For those glorious years in Apple’s checkered history, the Apple II was the computers broadened, the Apple II found a place in the home, the classroom and the office. Wozniak and Jobs knew their early successes would be difficult to follow. Still, they were determined to make a better computer. They went on to create the legendary Apple IIe, the product that secured Apple’s lead in PCs for nearly a decade. How did an upstart little company create such phenomenal blockbusters? When the authors interviewed people who worked on the IIe, they learned that the team excelled at sharing information. When Wozniak created the Apple II, the company had only a handful of employees literally working out of a garage, so communication was free and easy. It was as if they were in an all-day meeting every day. But, by the time they developed the Apple IIe, the company had grown to over 2,500 employees. Now Apple Computer needed to create a real system for sharing information, and the one they created was simple, yet incredibly effective.

The War Room

Apple designated a conference room as the “War Room.”There, everyone working on the project could easily find the many bits of information amassed on the project. In the War Room the status of the different functions (R&D, marketing, manufacturing) was constantly updated on handwritten notes posted on the walls. It looked untidy, but that comfortable, lived-in feeling made everyone feel welcome — not just those on the team, but also customers, suppliers and company representatives.The War Room was a communication conduit that embodied the “collective consciousness” of the project. Some days the key people on the team spent whole days in the War Room as others streamed in and out with updates, concerns, criticisms and suggestions. The whole team met there once a week. Any significant changes on the project filtered out of the War Room within minutes, so all functional areas knew promptly if they needed to make an adjustment.







Alan Pearlstein, recently posted a provocative statement in an AdAge article titled, “When Will Brand Dollars Move Online? Maybe Never.” He stated:

It’s time to face the reality that the Internet sucks as a branding medium.

I find myself somewhat conflicted by the sweeping nature of Alan’s assertion, even if I do sympathize with his viewpoint. The thrust of Alan’s argument is that the Internet is an archetypal direct marketing medium, and it should be valued as such. Different media, he proposes, have different strengths and should play to them.

But one of the problems with the Internet – as I have observed before – is that it is not just one medium. It is the counterpart to many different traditional channels. While I totally agree that in today’s world the brand building power of display ads is typically small, I do not believe the same is true of online videos.

But that point apart, I find it hard to argue with Alan’s proposition that TV is a far better brand building medium. But it is not just because TV commercials evoke an emotional response from their audience. After all, online ads evoke an emotional response as well, even if the emotion is the frustration you feel when you get a pop-up instead of the page you asked for. Nor do I believe it is impossible to evoke a positive response to a display ad. Dynamic Logic’s database shows some ads to be very effective. But it may be more difficult to evoke a true emotional response online simply because of the way the medium is consumed and processed by its audience.

Two girls searching the web

The thing that makes the Internet such a great direct response medium – with the exception of some video content – is its “lean forward’ nature. The audience is actively engaged with the content and is consciously searching for items of interest. As a result, not only do people find it easy to ignore irrelevant content, they consciously process the content that they do find relevant. If something is of interest, they can take as much time as they like to make sense of it and figure out how it might apply to them. Their instinctive emotional response tends to get subsumed as people consciously engage with the content.

By contrast, TV is a lean back medium. Typically people sit back and follow along with the content and consume it passively. Their attention is directed to anything that promises to be interesting, engaging or enjoyable. Content is not processed semantically, but episodically as a series of images, ideas and feelings that is rarely thought about at the time of viewing.

This is a tremendous advantage for the brand marketer, because entertaining and engaging content is viewed, even for brands in which the viewer has no current interest. That makes TV a great medium for seeding ideas and feelings which come to fruition at a later date when people actively think about the brand, when researching or shopping.

On balance, I find Alan’s proposal that “the Internet sucks as a branding medium,” to be overstated. Sure, it works better as a direct response medium, but only on average and only in some forms, e.g. display ads. Online video behaves more like TV and that makes it a powerful brand building channel.


90 million Americans will use a tablet device in 2014

Tablet devices, in their current incarnation, have only been available for a couple years, but the iPad has propelled them to rapid increases in ownership and usage. eMarketer estimates that by the end of 2011, 33.7 million Americans will use a tablet device at least monthly—a rise of 158.6% over last year, the year the iPad was released.

Growth will slow to double digits beginning in 2012, but the number of users will rise to nearly 90 million, or 35.6% of all internet users, by 2014.

US Tablet Users and Penetration, 2010-2014

eMarketer’s previous tablet-related forecasts have focused on unit sales and the total installed base of devices. These current estimates deal instead with usage, and account for device sharing. eMarketer believes that as tablet adoption continues, less growth will come from sharing and more from replacing older devices with new ones. Eventually, tablets may become more like smartphones, which typically have a single user and less sharing.

The iPad, which has clearly led the tablet market since 2010, will continue to do so throughout the forecast period, though its share will be slowly chipped away by competititors. The number of US iPad users will more than double between this year and 2014, from 28 million to 60.8 million. By 2014 iPad users will still account for 68% of the overall US tablet audience.

US iPad Users and Penetration, 2010-2014

The tablet audience is changing, though. Women currently account for slightly less than half of tablet users, but the disparity in tablet usage between sexes will continue to shrink. eMarketer estimates that this year, 31.5% of tablet users are ages 18 to 34, while 55.5% are 35 or older. By 2014, 18- to 34-year-olds will acount for 34.8% of tablet users, while those ages 35 and up will comprise 49.3% of the total. Usage of tablets wil also increase faster among whites than those of other races and ethnicities, growing from 60.6% of total users this year to 65.8% by 2014.

US small businesses socially savvy, but falling behind on mobile

Many small businesses have adopted social media marketing, and it’s typically an easy choice for them to use Facebook—with its 750 million members and counting, not to mention easy self-serve ad sales system—when they do so.

According to October 2011 research from email marketing software firm Constant Contact, Facebook was the most commonly used social media tactic for small businesses to connect one-on-one with their customers or prospects. Among all online methods, it was second only to email.

Methods Used by US Small Businesses to Connect* with Their Customers or Prospects, Oct 2011 (% of respondents)

Facebook’s popularity goes along with its perceived effectiveness. Among small businesses that said social media marketing in general was effective, 83% said that Facebook was at least moderately so. By comparison, 46% said the same of Twitter, the second-ranked social channel.

Effective Social Media Marketing Tools According to US Small Businesses, Oct 2011 (% of respondents)

While small businesses may have gotten on board with social media marketing, they are lagging when it comes to mobile. Overall, 72% of respondents to the Constant Contact survey said they had not incorporated mobile into any business function. Just a few had created mobile websites or apps, or begun doing mobile marketing campaigns.

Ways that US Small Businesses Use Mobile for Their Business, Oct 2011 (% of respondents)

Earlier research from Pitney Bowes found social media was a winner for small businesses because of its ease of use. There was a 21-percentage-point difference in perceived ease of use for mobile, and respondents were less than half as likely to say they had comfort and knowledge in that area as they were in social.

Bloggers comment on brands and post to social media, expanding reach

Bloggers, from hobbyists to professionals, often write about brands, and their growing influence should make brand representatives continually evaluate the relationships they have with these bloggers.

Most bloggers write about brands in some way or another. According to the “State of the Blogosphere 2011” report from blog directory website Technorati, 38% of all bloggers post about brands that they love or hate and 34% write product or service reviews. Professional full-time bloggers or part-time professional bloggers who write as a way to supplement their income are more likely to blog about brands than their hobbyist, corporate or entrepreneur counterparts.

Ways that Bloggers Worldwide Talk About Products or Brands on Their Blog, by Type of Blogger, Oct 2011 (% of respondents)

Bloggers are increasing in their influence over readers and other bloggers. Last year’s Technorati “State of the Blogosphere” reported that 29% of bloggers are influenced by other blogs they read. This year, that number jumped to 68%.

As bloggers gain influence and write about brands, the relationships between blog writers and brand representatives are important for companies to focus on. Most bloggers have a good relationship with brand representatives. Nearly half of all bloggers (49%) characterized their interactions with such representatives as somewhat or very favorable. Only 3% said their interactions were not at all favorable. However, 40% of all bloggers said they didn’t know how to characterize their interactions with brand representatives.

How Bloggers Worldwide Characterize Their Interactions with Brand Representatives, by Type of Blogger, Oct 2011 (% of respondents)

This large group of unsure respondents could have mixed feelings about the communications they receive from these brand representatives, affecting their relationships with the reps and their brands. Of all bloggers, 17% said brand representatives had asked for things that would compromise the credibility or content standards of the blog. This is roughly the same percentage of those that said the representatives were knowledgeable about their blogs and content (14%), are genuinely interested in building a relationship (16%) and provide information that has value for readers (23%).

As bloggers continue to grow in influence, their coverage of brands and their interactions with brands’ products, services and employees will be of greater interest to companies. Brand representatives who connect with bloggers must be sure to work with these writers to keep the relationships thriving.


What if you could completely eliminate your competition from your customers’consideration — would you do it? Of course, you would. These days, so many companies strive to fit into a niche that they must elbow their way past a mass of competitors to do so. Why strive to be a leader in your category when you can create a different category and be the only one in it?Such are the lessons to be learned in Becoming a Category of One. By using consultant Joe Calloway’s tips and advice, you can avoid being“commoditized” and differentiate yourself and your business from your competitors simply by shifting focus to your customers. Calloway describesreal-life examples of companies that have gotten to know their customersvery well, and have reaped the benefits of that knowledge in long-term relationshipsand continuous sales. Armed with proof that true success comes to organizations that can stand alone in their fields, he points out how a little self-discovery can take your business far, and how knowledge of self is critical to creating a successful branding strategy.


Deciding to Go

In the film Apollo 13, Tom Hanks’ character, astronaut Jim Lovell, reacts to the U.S. landing on the moon bytelling his wife, “From now on, we live in a world where man has walked on the moon. It’s not a miracle.We just decided to go.“Deciding to go” is the first step toward becoming a“Category of One” — making the commitment that createsa new level of success. Unfortunately, it’s also the step usually not taken. Most companies never decide togo. They talk a lot about it; they write mission statements and hold meetings, but when it comes down to making that commitment, they back away. Extraordinary companies make very deliberate decisions to go in terms of pursuing greatness; of seeing how far they can go and how successful they can become. Then, in order to sustain that success, they recommit to that decision again and again.

 Go Big or Go Home

Most companies never get beyond the talking stages of the decision to go. Even though they think they’ve committed to doing something different and significant, what they’ve really done is commit to the discussion of doing something different and significant — they talk a good game, but never make a single play. The decision to go must be followed by immediate and significant action —a clear sign throughout the company that signals there’s something big going on, made real by action.Many companies encounter their first real obstacle at this juncture — informing employees of impending change. They assume — mistakenly — that all employees not only want to be the best, but are also willing to do what it takes in terms of commitment, change and hard work in order to make it happen. This is often a false and, occasionally, dangerous assumption. If the company’s leadership is unable to rectify the situation,greatness on any level is virtually impossible — nothing of any substance will take place without the commitment of the employees. 

You Get What You Want the Most

Talk is cheap; actions speak louder than words. If you want to be a Category of One, you must back up your stated desire with action. Some companies say, “We want to have the best people in the world,” but they won’t invest in training or better hiring practices. They want their people to take responsibility, but they don’t give those people any real decision-making authority,and they micromanage everything those people do.They say, “We want teamwork,” but they do nothing to improve communication between departments. What they really want is the status quo, with slogans. They get what they want the most.

Know Who You Are

Who are you?

It’s a tough question; most companies can’t answer it. Who are you? Think about what’s important to you,what you’re about, and why your organization opens for business every day. If you have no sense of who you are, what’s really important, and what the point of it all is, you will find it difficult to compete with other companies who have these basics figured out. Every Category of One company creates clarity around the “why” of its business, not simply the “what.”Much of this is wrapped up in your company’s culture;how things are done in your business. Culture is the rules, spoken or unspoken, that the company plays by —every company, whether by design or accident, has a culture. The question for your organization to ponder is whether your culture is the one you want; the one that matches the idea of what your company wants to be.

Strengthen Your Language


Most companies have a mission statement, or a vision statement, or both — carefully crafted declarations that proclaim things like, “We will be the market leader,” or “We will create a superior return for stakeholders,” or some such uninspiring corporate-speak that means little or nothing to anyone in the real world. What is the point of having a mission statement if not to get to the guts of what you’re all about, in a way that actually means something significant, personal and exciting to the people in your organization? A weakness of so many companies is their reluctance to use powerful language to express what they claim are powerful ideas. Sometimes, people in business are so afraid of being “inappropriate,” they use bland corporate- speak that accomplishes nothing. What’s really inappropriate is having a mission statement that means nothing to anyone and fails to excite people. If you have strong feelings about your company, your customers and your people, use strong language.



 Inovasyon, günümüzün hiç olmadığı kadar global ve rekabete dayalı iş ortamında hayatta kalmanın tek yolu. Inovasyon derken, tüketicilerinizin, sizin ürünlerinizi, hizmetlerinizi ve deneyimlerinizi satın almak üzere harcama yapmalarını sağlayacak olan her şeyi kastediyoruz.

Seth Godin’den Harvard Business Review’a kadar herkes, size birinci sınıf, ilham verici  inovasyon içgörüleri ve inovasyon zihniyeti, inovasyon süreci, bir yaşam biçimi olarak inovasyon  konulu teoriler sağladığına göre, biz de bu tartışmalara B2C’den gerçek inovasyon örnekleri sağlayarak katkıda bulunmak istedik. Bu konuda düzinelerce örnek var:

Trendwatching ‘in geçtiğimiz günlerde yayınladığı trendine yakından bakalım.INNOVATION EXTRAVAGANZA | Tüketicilerin istek ve ihtiyaçlarını şaşırtıcı, yeni yöntemlerle karşılayan akıllıca girişimler, markalar, ürünler ve hizmetlerin ardı arkası kesilecek gibi değil. Dünyanın tamamı kreatif bir yıkım faaliyetiyle meşgul ve bizler INNOVATION EXTRAVAGANZA ile karşı karşıyayız. Yani evet, bu Trend Briefing için toparladığımız düzinelerce inovasyon, buzdağının yalnızca görünen ucu. Keşfet, geliştir, kopyala… ya da yok ol.

INNOVATION EXTRAVAGANZA ve tüketici trendleri arasındaki bağlantı ne mi? Yeni ortaya çıkan tüketici trendleri ve değişen tüketici davranışlarına ne kadar odaklanırsak odaklanalım, trendlerin bir tek şeye yaradığını söylemekten yorulmayacağız: müşterileriniz için (hatta onlarla beraber) inovasyon yapmak, yeni ürün, hizmet ve deneyimler yaratmak.


Inovasyon üzerine üç düşünce daha:

  • Inovasyon her zaman beyaz laboratuvar önlüğü giymiş birtakım insanların ARGE laboratuvarlarında deneyler yapmasını çağrıştırmak zorunda değil. Deneyim Ekonomisinde, pazarlama inovasyonu da eşit derecede önem taşıyor, hatta çoğu zaman teknik alandaki inovasyonları gölgede bırakıyor.
  • Ayrıca, tüketicilerin nasıl uçarı ve ciddiyetsiz istekleri olabiliyorsa, yeni ürün ve servisler de böyle olabilir. Gerçekten de, yapılan tüm inovasyonların her zaman ciddi olması gerekmiyor.
  • Üçüncü olarak, yeni bir şey yapmak dünyanın parasına mal olmak zorunda değil. Bu bültende söz edeceğimiz inovasyonların çoğu yüksek bütçeleri sayesinde değil, uyanık ve yaratıcı olmaları sayesinde başarılı olmuş.

Peki, bu kadar vaaz yeter, artık pratiğe geçelim: Bültenin geri kalanında, aşağıdaki (mini) trendler (ör: EMBEDDED STORIES,  BIDCONOMY, CASH-LESS) etrafında düzenlenmiş 30’dan fazla inovasyon örneğini inceleyebilirsiniz:

  7. POP-UP 4.0





Mobil uygulamalar giderek tüketicilerin sadece fiziksel sağlıklarıyla değil (WELLTHY trendini hatırlayın), ruh sağlıklarıyla da daha çok ilgileniyor. Aşağıdaki ‘mutluluk’ uygulamalarına bir bakın:

  • The Happy Apps  Mart 2011 itibariyle tüketicilerin kullanımına sunduğu keyif-arttırıcı  iPhone ve iPad uygulamalarıyla, stres yaratan faktörlerin etkisinin üstesinden gelmeyi amaçlıyor. 6 adet uygulama toplam 1.99 USD, ucuza ruhsal iyileşme 😉


  • Moodagent kullanıcının müzik koleksiyonunu otomatik olarak analiz edip, profilini çıkardıktan sonra, şarkıları duyulara hitap etme, yumuşaklık, eğlence, saldırganlık ve tempo özelliklerine göre ayırt ederek, favori şarkılarından, o an içinde bulundukları ruh haline uygun düşecek şarkı listeleri oluşturuyor.
  • Napuru’nun Mood Boost Brain Massage uygulaması günde 24 saat zihni düzenleyici ve sakinleştirici müzik yayınlıyor.




Uzun zamandır tahmin edilen nakit parasız ekonomi hem gelişmiş hem de gelişmekte olan pazarlarda yavaş yavaş gerçek olmaya başladı. Gelişmiş ekonomilerde, tüketicilerin rahatlık ve pratiklik talebi, ilerleyen teknoloji sayesinde, nakit parasız alışveriş yapma alanındaki inovasyonları tetikliyor. İşte size, dışarıda sayısı her geçen gün artmakta olan örneklerden sadece birkaçı:

  • Denmark Post  Mart 2011’de kısa mesaj yoluyla satın alınabilen dijital pul uygulamasını başlattı. Kullanıcılar gönderi zarflarının üzerine geleneksel kağıt pul yerine, kendilerene SMS ile gelen kodu yazıyorlar.


  • Ocak 2011’de Starbucks Amerika’da Mobil Kartla ödeme programını uygulamaya koydu. Programın işleyişi şu şekilde: Müşteriler önce Starbucks Card Mobile app, uygulamasını satın alıyorlar. Mağazadaki alışverişlerini ise, bu uygulamanın ürettiği, kişiye özel, iki boyutlu barkodu kasada okutarak gerçekleştiriyorlar.
  • Bu yıl McDonald’s Avrupa’daki 7,000 mağazasını dokunmatik ekranlar ve kartmatiklerle donatmak suretiyle kasiyer uygulamasını kaldırarak alışveriş süresini kısaltmayı hedefliyor. Burger King de, benzer bir amaçla, belirli sayıdaki restoranında Visa payWave sisteminin deneme uygulamasını yapmakta.
  • Londra 2012 Olimpiyat Oyunlarına kısa bir süre kala, Samsung (Lloyds TSB bank ve Visa işbirliğiyle) şehrin farklı bölgelerindeki 60.000 noktada nakit parasız ödeme kolaylığı sağlayan akıllı telefon satışına başlamaya hazırlanıyor.


Bununla birlikte, cep telefonu penetrasyonun yüksek, ancak banka altyapı sistemlerinin zayıf olduğu, gelişmekte olan ülkeler de CASH-LESS inovasyonun sayısız örneğini veriyorlar (FUNCTIONALL Trend Briefing ’imizi yeniden okumanızı tavsiye ediyoruz). Kenya’da Safaricom’s M-PESA ve Filipinler’de Globe Telecom’s GCASH bu trendin öncüleri arasında, ama alttaki örneklere de göz atmakta fayda var:

  • Telesom, neredeyse hiç ATM olmayan Somali’de, 2009’da başlattığı ZAAD Service aracılığıyla, cep telefonu bankacılık hizmetleri vermeye başladı. Ekim 2010 itibariyle, hizmetlerine cep telefonu üzerinden havale gönderme ve alma teknolojisini de ekledi.
  • CASH-LESS uygulamalarının mümkün olmadığı durumlarda ise, müşterinin eline bildiğimiz sıcak nakit parayı ulaştırmanın yepyeni yollarının önerildiğini görüyoruz: Mart 2011’de, Güney Afrika’lı First National Bank müşterilerinin cep telefonları aracılığıyla para çekebilecekleri  cep telefonu hizmetini başlattı. Bankanın SMS ile, ATM’de para çekmek için şifre yerine geçen geçici bir PIN kodu göndermesine dayalı bir sistem söz konusu.  Müşteriler bu şifreyi 30 dakika içinde kullanmak zorunda.




Tüketiciyle ürün arasındaki duygusal bağı güçlendirmek için hikayeleri kullanmanın arkasındaki düşünce pek o kadar da yeni değil. Aslında, pek çok tüketici kendi STATUS STORIES (STATÜ HIKAYELERİ)’ni anlatabilmek için, gittikçe artan oranda, ürünlerin (STILL) MADE HERE ((HALA) BURADA YAPILIYOR) hikayelerini de, geleneksel marka mesajları gibi benimsemekte.

Teknoloji, online ve offline dünyaları birleştirerek, tüketicilerin hiç bir zaman olmadığı kadar zengin ve detaylı yeni hikayelere ulaşmasını kolaylaştırıyor.

  • RememberMe  TOTeM (Tales of Things and Electronic Memory ) ve Oxfam’ın ortaklaşa yürüttükleri bir proje. Proje, eşya bağışında bulunan kişilerin, RFID etiketleme teknolojisi sayesinde bağışladıkları eşyalara hikayeler yüklemesine olanak tanıyarak, kişilerin kişisel tarihini bağışlanan eşyalara taşıyan bir proje.
  • Mart 2011’de, ABD merkezli ReMakes, geri-kazanılmış billboard ve film posterlerinden yapılmış çevre dostu, benzersiz bir amerikan servis serisi çıkarttı. Servis setlerinin üzerindeki QR kodunu akıllı bir telefon ile taradığınızda, ReMakes ile bilgilerin yer aldığı bir internet sitesine bağlanıyorsunuz.
  • Mart 2011’de kurulan İspanya merkezli giyim ve hayat tarzı şirketi N-spired Story müşterilerini kendilerine fotoğraf, video, haber ve hikayeler göndermeye davet ediyor; zira her ay seçilen bir hikaye, sınırlı üretim bir t-shirt’ün üzerine basılıyor. Kullanıcılar telefonlarıyla t-shirt’ün üzerindeki tasarıma odaklanarak internet üzerinden online içeriğe ulaşabiliyorlar.


  • IOU project üretimde el-dokuması Hint kumaşları kullanan bir giysi serisi. Müşteriler satın aldıkları her bir giysiyi, taşıdığı QR kodu sayesinde, Hindistan’da o kumaşı dokuyan kişiye kadar izleme şansına sahip.




Tüketicilerin hayatlarının daha yoğun hale gelmesi, onlar için birbiriyle uyumlu ürün ve hizmetleri tek tek seçip düzenlemek ve sonra da abonelikler yoluyla satış yapmak için devasa fırsatlar anlamına geliyor. Şunlara bir bakın:

  • İngiltere merkezli Jangeus Design dünyadaki ürünler arasında en gösterişsiz ancak en kullanışlısı olan çevre dostu mutfak bezleri için yıllık abonelik imkanı tanıyor.


  • Hoseanna ABD’de aylık olarak (kaçmaz) bir çift külotlu çorabı müşterilerinin kapısına kadar götürüyor.


  • Men are Useless  Birleşik Krallık’da, aylık olarak, müşterilerinin adreslerine traş ürünleri postalıyor. Yeni piyasaya çıkan GlossyBox sayesinde ise, güzellik düşkünü kadınlar lüks ürünlerin mini versiyonlarını deneme fırsatı kazanıyor.
  • ABD’de Tota Press el yapımı kart postal aboneliği sunuyor.


  • Canadian Papirmasse sanatseverlere aylık sanat baskısı abonelik hizmeti verirken, ABD merkezli Alula ise müşterilerine her yıl dört sınırlı üretim sanatsal kumaş için abonelik fırsati sunuyor.


  • Ocak 2011’de kurulan Not Another Bill  müşterilerine her ay yeni bir sürpriz hediye gönderiyor.




Tüketiciler heyecan hissi duymaktan ve kendilerini ayrıcalıklı hissetmekten hoşlanırlar (Bknz. PLANNED SPONTANEITY (PLANLI SPONTAN)). Groupon ve LivingSocial gibi flaş grup indirim sitelerinin çıkışı ve pop-up dükkanlarının populer olmaya devam etmesi, bize tüketicilerin hızlı ve spontane olarak bir şeyler satın almayı hala sevdiğini gösteriyor, özellikle de bir indirim söz konusuysa:

  • İsveçli perakendeci Papercut, Speedsale belirli kitap, DVD gibi ürünlerde sadece dört saniyeliğine indirim yapıyor. İnternette ürünü dört saniye görme şansınız var, dört saniye dolduğunda indirim tamamen kalkıyor. Sonsuza kadar.


  • Moda devi Burberry Bahar/Yaz 2011 koleksiyonunu sergilemek için Burberry Retail Theater (Burberry Perakende Satış Sahnesi)’ni organize etti. Organizasyona podyumdan direkt olarak ürün seçip satın almak üzere 15 ülkeden müşteriler davet edildi.
  • Benzer şekilde, Moda Operandi üyelerine tasarımcının defilesini takip eden 48 saat içinde giysileri satın alma olanağı tanıyor. Üyelere, satın aldıkları giysiler dört ay içinde ulaştırılıyor, bu tarih giysilerin başlıca mağazalara ulaşmasından iki ay öncesine denk geliyor. Sadece davet edilenlerin üye olabilmesi, ayrıcalığı daha da özel kılıyor.
  • Groupon Chicago’da Groupon Now  adında bir pilot programa başladı. Bu yeni uygulama ile müşteriler civardaki iş yerlerinin verdiği indirimlerden gerçek zamanlı olarak haberdar ediliyor. Ancak, her indirim sadece birkaç saat için geçerli, yani müşterilerin indirimden yararlanmak için çok hızlı davranması gerekiyor.




Cömertlik konulu inovasyonlardan birçok örnek verdik: RANDOM ACTS OF KINDNESS  (RASTGELE İNCELİKLER) trendinden EMERGING GENEROSITY (GELİŞMEKTE OLAN CÖMERTLİK) trendlerine kadar.  Evet, çünkü bu trend hala fırsatlar sunmaya devam ediyor 😉

Ancak bir örnek var ki, ‘Hayırseverlik ve ATTENTION ECONOMY (İLGİ EKONOMİSİ) Buluşması’ nı cidden bir sonraki seviyeye taşıyor 😉

  • DONA Güney Kore sokaklarında bağış toplamak üzere tasarlanmış, çocuk görünümünde bir robot. Bağış topladığı kabın içine her para konuluşunda teşekkür jestleri yapmaya programlanmış.

7. POP-UP 4.0


2004 yılında POP-UP STORES (POP-UP DÜKKANLAR)  lafını uydurduğumuzdan beri (evet, o biziz!), bu geçici kavram, birçok pazarlama ve marka yönetimi stratejisinin kalıcı unsurlarından biri haline geldi. Bu derece kısa ömürlü bir fenomenin sürekli inovasyona ihtiyacı vardır. Bu nedenle bugün gördüğümüz pop-up’lar öncekilerden daha büyük, daha iyi ve daha uç noktada:



  • Mayıs 2011’de Tommy Hilfiger bir East Coast plaj evini çağrıştıracak şekilde tasarlanmış geçici bir yapı olan Prep World Pop-Up  ’ını tanıttı. Ev dünyanın birçok şehrini gezecek, ve oralardaki stiline düşkün müşterilere yönelik Prep World-temalı organizasyonlar düzenleyecek.
  • Coca Cola Give It Back  kampanyası kapsamında Tel Aviv’de kurduğu bir pop-up mağazada (Nisan 2011’de) geri dönüştürülmüş ve yeniden değerlendirilmiş Coca Cola şişe ve kutularından elde edilmiş ürünleri satışa sundu.
  • Cenevre havaalanında yoğun kış döneminde ana terminalde oluşan izdihamı hafifletmek düşüncesiyle bir  geçici pop-up terminal kuruldu. Özel check-in alanına sahip, beyaz, tamamen su geçirmez büyük bir çadır olan ek terminal havaalanının tam karşısına kuruldu.
  • Mart 2011’de, İsveçli küçük aletler üreticisi Electrolux Italyan Park Associati mimarları ile işbirliği yaparak, aliminyum kaplamadan yapılmış, 18 kişinin yemek yiyebileceği büyüklükte teraslı taşınabilir bir restoran olan The Cube  ’ü yarattı. The Cube, Avrupa’nın birçok şehrinde, her biri şehrin eşsiz bir panoramik manzarasını sunan, özel olarak seçilmiş lokasyonlarda müşterilere hizmet verdi.


  • Kilo Fashion  Milano’da kiloyla tasarım giysi ve aksesuar satan bir pop-up dükkanın adı. Moda markası Lilla’nın parlak fikrinin eseri olan Kilo Fashion Mart sonundan Temmuz 2011’e kadar açık kalacak.
  • Boxpark Londra’nın Shoreditch bölgesinde bu Ağustos ayında kurulması planlanan bir pop-up alışveriş merkezi. 40 yıldan uzun süredir kullanılmayan bir demiryolu tesisi olan Bishopsgate Goods Yard üzerinde kurulacak olan iki katlı yapı, 50 tane küçük mağazaya ev sahipliği yapacak. Daha ziyade küçük ve bağımsız markalara öncelik verecek olan Boxpark’ta yer alacak olan markalar dikkatle seçilmiş ve dükkan açmaları için davet edilmiş.



Orta karar kalitede veya ev yapımı ürün ve hizmetlerle yetinmek ((STILL) MADE HERE özelliğine sahip değilseler tabi 😉  günümüzün beklenti sahibi tüketicileri için kabul edilebilir bir şey değil. Günümüzde uygun bütçeli, ulaşılabilir ürün & araçlar sıradan insanların profesyonel kalitede içerik ve ürünlere ulaşmasını olanaklı kılmakta. İşte gözümüze çarpan birkaç yeni örnek:

  • Yeni Zelanda merkezli WilliamsWarn 2011’de dünyanın ilk evde bira yapma makinasını üretti. Kolay kullanımlı bu makina sayesinde, acemi kullanıcılar bile en sevdikleri bira çeşitlerini hazırlayabilir, zira makina bira üretiminin sürecinin en önemli kısımlarını otomatik olarak kendisi hallediyor.


  • California merkezli TechShop şirketi, üyelerinin (pahalı) tasarım hayallerini gerçeğe dönüştürme fırsatı bulduğu bir dizi araç-gereçli workshop düzenliyor.
  • Collabracam kullanıcıların profesyonel bir yönetmen gibi çekim yapmasına imkan sağlıyor. Dört adet iPhone, iPod Touch veya iPad’i birbirine bağlamak suretiyle, yönetmenin tüm kameraların çekim akışını görmesine, shot’lar alabilmesine ve istediği an bir çekimden diğerine geçebilmesine izin veriyor. 




Tüketicilerin hayatlarının her geçen gün daha büyük bir bölümünü internette geçirmeye devam etmeleri karşısında, daha önce, online kimliğin inşa edilen, kendisinden fayda sağlanılan (PROFILE MYNING) ve hatta böbürlenme konusu olabilen bir şey olması konularını detaylı olarak incelemiştik (ONLINE STATUS SYMBOLS (ONLINE STATÜ SEMBOLLERİ)). Şu durumda, insanların online (ve dolayısıyla offline – gerçek hayattaki) itibarlarını* yok etmeye, korumaya veya eski haline getirmeye yönelik ürün ve hizmetlere olan talebin artmasına da şaşmamak gerekiyor.

  • ABD merkezli  ve Reputation Armor  online itibar yönetimi konusunda danışmanlık veren iki şirket. Müşterilerine datalarını yönetmek ve yanıltıcı ya da yanlış bilgileri bloke edip olumlu içeriği arttırmak suretiyle, itibarlarını savunmak konusunda yardımcı oluyorlar.
  • Metal Rabbit Media hali vakti yerinde müşterilerine “ürün ve hizmetleri hakkında konuşulmasını sağlama, bunlara olan talebi arttırma ve itibarı koruma” hizmetleri sunuyor.



  • Socioclean ve Reppler kullanıcıların online sosyal profillerini denetlemek ve riskli ya da uygunsuz materyallerden arındırmak için kullanabilecekleri ücretsiz servisler.




Ortada dönen haber ve bilginin miktarı ve tüketicilerin bu bilginin en harika parçalarını silip süpürme isteği dur durak bilmiyor (Bknz.  INFOLUST). Böylesi bir oramda, ticari bilgileri sunmak, düzenlemek, sergilemek, soymak, filtrelemek, gruplamak ve tek tek seçilmiş parçaları belli bir amaca yönelik olarak bir araya getirerek sergilemek suretiyle bilgiyi kolay hazmedilebilir ve yararlı hale getirmeye yarayan her şey sonsuza kadar iyi iş yapacaktır. Bu tür düzenlemelerin uç noktası sayılabilecek şu örneklere bir göz atın:

  • Hotel Haiku  dünyanın çeşitli yerlerindeki otelleri ultra-basit bir yöntemle listeleyen bir seyahat sitesi. Bir otelle ilgili bilgi tek bir resimden, kısa bir tanımdan ve bir linkten oluşuyor. Hepsi bu kadar.
  • Birleşmiş krallık merkezli Just Buy This One  sitesi, herhangi bir ürün hakkında yapılan tüm değerlendirmelerin toplamından tek bir skor belirleyerek, tek bir tavsiye sunuyor. Bu hizmeti, fotoğraf makinalarından elektrikli su ısıtıcılarına kadar, dokuz kategoride vermekte.


  • Bütün ilgisini müzik ve modaya yönelten 1band1brand  internet sitesi, her hafta yeni çıkan bir müzik topluluğu ve geleceği parlak bir moda markasını ön plana çıkarıyor, ve üyelerine özel fırsatlar sunuyor.
  • Art Sumo gelişmekte olan ülkelerdeki, değeri henüz yeteri kadar anlaşılamamış sanatçıları tanıtmak üzere kurulmuş, sadece üyelerin girebildiği bir site. Her gün bir adet tanınmamış resmi oldukça indirimli bir fiyata satışa sunuyor.




Pazarlama uygulamalarında insani dokunuşu hissettirmek, her zaman markaların satışlarını yükselten, tüketicilerinin bağlılık ve sadakatini arttıran bir faktör olmuştur ve olmaya da devam edecektir. GENERATION G (G GENERASYONU)’nun alt trendlerinden biri olan ‘GIFTING GALORE’ markaların insanların birbirlerine hediye vermelerini kolaylaştırmak için geliştirdikleri yaratıcı yöntemleri kapsıyor.

  • PepsiCo kısa süre önce tüketicilerin arkadaşlarına içecek ısmarlamasına olanak tanıyan ‘Social Vending Machine’  ’nı kullanıma açtı. İçeceği ısmarladığınız kişi, uygulamaya üye makinalardan içeceğini bir SMS kodu girerek alabiliyor.


  • Alman firması frinXX kullanıcılarına, arkadaşlarına herhangi bir barda içki ısmarlama olanağı tanıyor. Satın alma işlemi sonlandıktan sonra, üretilen kod, kişisel bir mesajla beraber içki ısmarlanan kişinin cep telefonuna gönderiliyor.


  • Giftee kullanıcılarının, Twitter üzerinden arkadaşlarına ve hayır kurumlarına küçük “teşekkür” hediyeleri göndermelerine izin veren Japonya merkezli bir online servis.




Tüketicilerin hayatlarında olup biteni sosyal medya üzerinden yayınlamak arzusu bitmek tükenmek bilmezken (Bknz. SOCIAL-LITES), Foursquare ve Gowalla ya da Facebook’un Like butonu, insanların arkadaşlarına nerede olduklarını, ne yaptıklarını ve neden hoşlandıklarını anlatmasını kolaylaştırıyor. Peki, offline, yani fiziksel dünyadaki tecrübelerle, online, yani interneti süper kolay bir yöntemle birleştirmeye ne dersiniz? Şu örneklere bir göz gezdirin:

  • Nisan 2011’de araba üreticisi Renault AutoRAI Amsterdam Motorshow fuarında katılımcılara üzerinden Facebook hesaplarına bağlanabilecekleri RFID-özellikli kartlar dağıttı. Kullanıcılar, kartı kart okuyucusundan geçirerek, fiziksel olarak bir arabayı ‘like’ ettiklerinde, bu ‘like’ otomatik olarak Facebook profillerinde yayınlanıyordu.


  • Geçtiğimiz Ağustos ayında, seçtiği bir grup İsrailli genci, aktivite temelli bir yaz kampı olan Coca-Cola Köyüne davet etti (YouTube videosunu izlemek için tıklayın). Gençlere girişte RFID-uyumlu bilek bantları verildi, her bir aktiviteye başlamadan önce bu bantları okutuyorlar (yüzmeden, masaja kadar), ve bu sayede Facebook statüleri otomatik olarak güncelleniyordu. Yine bilek bantlarını kullanarak çektikleri fotoğrafları otomatik olarak Facebook’ta tag edebiliyorlardı.
  • Mart 2011’de Brüksel’deki PIAS Nites müzik festivalinde  dinleyicilere Facebook account’larına bağlanabilecekleri kartlar dağıtıldı. Tanıştıkları yeni insanlarla kart okuyucusuna kartlarını birlikte okutarak Facebook’ta arkadaş olabiliyor, veya özel bir kabinde çektirdikleri fotoğrafı Facebook profillerine anında ekleyebiliyorlardı.



Geleneksel alıcı/satıcı ilişkisinin tepe-taklak olduğu ve artık satıcıların tüketicilerin işleri için teklif verdiği, maksat temelli, internet siteleri gün geçtikçe çoğalıyor. Aşağıdaki taze ‘BIDCONOMY’ girişim örneklerine bir göz atın:


  • Kanadalı Zipzoom herhangi bir ürün veya hizmet satın almak isteyen alıcılara siteden duyuru yapma şansı tanıyor. İlgilenen satıcı ve hizmet sağlayıcılar, ihtiyaç sahiplerine hizmet vermek için teklifde bulunuyorlar. Kişiye özel olarak hazırlanan teklifler, aralarından en iyisini seçebileceği şekilde, doğrudan kişinin kendisine gönderiliyor.
  • Mart 2011’de deneme sürümü olarak kullanıma açılan HolidayCrowd  sitesi, yolculuğa çıkmayı düşünenlerden, çıkmak istedikleri yolculuğun yer ve bütçe gibi detaylarını bir liste halinde sıralamalarını istiyor. Üye seyahat acenteleri site üzerinden talebi değerlendirerek müşteriye aternatif seyahat planı teklifleri sunuyorlar.


  • Zaarly Mayıs 2011’de yeni kurulan bir şirket, Craigslist modelinin kafasını ters yerleştirerek Ashton Kutcher’ın dikkatini çekmeyi başardı. Sitenin özelliklerini kullanarak, kullanıcılar bulundukları yeri, ne tür bir hizmet aradıklarını, bu iş için ne kadar bütçe ayırdıklarını ve hizmete ne zaman ihtiyaç duyduklarını anons ediyorlar. Talepler, ilgili bölgedeki kişilere, hizmet sağlayıcılarına ve şirketlere ulaştırılıyor. Sonrasında Zaarly hizmet talebinde bulunan kullanıcıyı ilgilenen tedarikçilerle telefon üzerinden biraraya getirip, birbirlerine telefon numaralarını vermek zorunda olmadan, lojistik işlemleri tartışmalarına ve alışveriş işlemlerini tamamlamalarına olanak sağlıyor.




Sizce bir markanın ürün ve hizmetlerini tüketicilerin istek ve ihtiyaçları doğrultusunda özelleştirilebilir hale getirmesinin üst sınırı var mıdır? Müşterilere sadece renk veya desen seçme şansı tanımayı unutun; önümüzdeki yıllarda oyunun adı hiper-kişiselleştirme olacak. Aşağıdaki örneklerden bu konuda bir şeyler öğrenmek mümkün::

  • Fransız cilt bakım şirketi Codage, müşterilerinin çeşitli ürünlerin içerik maddelerini ve kullanım konsantrasyonlarını belirlemesine izin veriyor. Tüketiciler, önce, online teşhis sürecini takip ederek, kişisel ihtiyaçlarını belirliyorlar. Ardından Codage onlara uygun besleyici takviyeler ve yüz ve göz bölgeleri için serum önerilerinde bulunuyor.


  • Hollanda Merkezli Kunst Buzz yazdıkları tweet’leri kullanarak kullanıcıların resimlerini oluşturuyor. Tuvale bastırılan posterlerin üç farklı boyutu var ve fiyatları 125 EUR’dan 225 EUR’ya kadar değişiyor.



Hakikaten Schumpeter’in yaratıcı yıkımıyla karşı karşıyayız!

Kafanıza son bir kez daha kazımak adına: işinizin temel noktalarını sürekli iyileştirmenin yanı sıra, tüketici trendlerini öngörerek sürekli olarak inovasyon yapmalısınız. Bu Trend Briefing’i size guru’ların gösterdiği yolda ilerleyen markaların icraatlarından örnekler vermeye çalıştı.

İşin hem korkutucu hem de şenlikli olan yanı ne biliyor musunuz? Nerede yaşıyor olursanız olun, yaptığınız iş ne olursa olsun, Avustralya’da, Hollanda’da, ABD’de, Arjantin’de Turkiye’de, Singapur’da veya Güney Amerika’da ortaya çıkan inovasyonlardan haberdar olmamak için artık hiç bir bahaneniz olamaz… Hepsi hemen şuracıkta, trend’lere ve yeni iş fikirlerine odaklanmış sayısız kaynak tarafından 24/7 rapor edilmekte.